Saturday, 26/09/2020 - 08:48|
CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA - Điện thoại: 02373.852328
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Dịch viêm phổi Vũ Hán năm 2019–2020 (COVID-19)

Dịch viêm phổi Vũ Hán năm 2019–2020 (COVID-19)

 

TS. Lê Anh Sơn, Thanh tra viên chính

1. Các chủng coronavirus ở người

Coronavirus được cho là gây ra một tỷ lệ đáng kể của tất cả các bệnh cảm lạnh thông thường ở người lớn và trẻ em. Virus corona gây cảm lạnh với các triệu chứng chính, ví dụ như sốt, adenoids sưng họng, ở người chủ yếu vào mùa đông và đầu mùa xuân. Vi rút coronavirus có thể gây viêm phổi, viêm phổi do virus trực tiếp hoặc viêm phổi do vi khuẩn thứ phátviêm phế quản, viêm phế quản do virus trực tiếp hoặc viêm phế quản do vi khuẩn thứ cấp.

Sau bùng phát lớn của các vụ dịch SARS năm 2003, các nhà virus học đã có một mối quan tâm mới đối với các coronavirus. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đến nay có bảy chủng coronavirus trên người đã được biết tới:

- Vi rút coronavirus 229E ở người (HCoV-229E), phát hiện năm 1960.

- Vi rút coronavirus OC43 (HCoV-OC43), phát hiện năm 1960.

- SARS-CoV (2003)

- Vi rút coronavirus ở người NL63 (HCoV-NL63, coronavirus New Haven), phát hiện năm 2004.

- Vi rút coronavirus ở người HKU1 (2005)

- Hội chứng hô hấp Trung Đông do coronavirus (MERS-CoV), trước đây gọi là coronavirus mới 2012HCoV-EMC (2012)

- SARS-CoV-2, còn được gọi không chính thức là 2019-nCoV (COVID-19), viêm phổi Vũ Hán hoặc coronavirus Vũ Hán. (2019).

Dịch viêm phổi bắt đầu vào giữa tháng 12 năm 2019 tại thành phố Vũ Hán, miền Trung Trung Quốc, khi một nhóm người bị bệnh viêm phổi nhưng không rõ nguyên nhân, liên quan chủ yếu đến những người buôn bán làm việc tại Chợ hải sản Hoa Nam, chợ chuyên bán động vật hoang dã sống. Các nhà khoa học Trung Quốc sau đó đã tìm thấy một chủng loại coronavirus chưa từng biết đến trước đó, được WHO ký hiệu COVID-19.

Nhìn chung vi rút corona trú ngụ trong cơ thể động vật trên khắp thế giới, nhưng chỉ một số ít chủng vi rút trong họ vi rút này lây sang người. Các vi rút corona hiếm khi tiến hóa và lây từ các loài động vật khác sang người. Một số Coronavirus có thể tiến hóa và có khả năng gây bệnh cho người như các chủng SARS-CoV (2003), MERS-CoV (2012) và mới đây nhất là virus gây viêm phổi Vũ Hán COVID-19.

2. Vi rút COVID-19 được so sánh ra sao với SARS và MERS?

MERS và SARS đều được biết là gây bệnh nặng cho con người. Người ta vẫn chưa biết rõ mức độ nguy hiểm của COVID-19 so với 2 chủng vi rút trên vì ở một số người nhiễm thì bệnh tình rất nặng nhưng ở một số người khác thì bệnh nhẹ và qua khỏi. Có điều chắc chắn là cả ba chủng vi rút corona đều có thể lây lan từ người sang người qua tiếp xúc ở khoảng cách gần.

MERS đã từng lây từ lạc đà sang người do người sờ mó, ăn thịt hoặc uống sữa lạc đà nhiễm bệnh, được phát hiện lần đầu tiên vào năm 2012 ở A-rập Xê-út và chủ yếu gây bệnh ở khu vực bán đảo A-rập. SARS được phát hiện lần đầu vào năm 2002 ở Nam Trung Quốc, và từ năm 2004 đến nay chưa có ca nào được ghi nhận thêm, và được cho là lây từ dơi sang người. Vi rút COVID-19 rất có thể lây sang người do sờ mó hoặc ăn động vật nhiễm bệnh ở Vũ Hán.

Trong đợt bùng phát SARS, vi rút này đã gây tử vong với tỉ lệ 1/10 người nhiễm. Tỉ lệ tử vong do vi rút COVID-19 chưa được xác định, mặc dù hầu hết bệnh nhân tử vong đều trên 60 tuổi và đều mắc bệnh cơ hội. Tuy vậy, mới đây một người đàn ông khỏe mạnh ở Vũ Hán đã chết sau khi nhiễm vi rút này, khiến cho người ta lo ngại rằng vi rút này có thể nguy hiểm hơn nhiều những gì chúng ta vẫn nghĩ.

3. Tình hình lây nhiễm COVID-19 và kết quả điều trị hiện nay

Từ 31/1, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu, dịch COVID-19 ngày càng diễn biến phức tạp, số người lây nhiễm và tử vong tăng lên từng ngày. Phần nhiều các trường hợp rơi vào đối tượng người cao tuổi, người sức khỏe yếu, nhóm người có sức đề kháng không cao, dễ lây nhiễm virus nhưng khó điều trị.

Tính đến ngày 27/2, có 44 quốc gia/vùng lãnh thổ trên toàn cầu ghi nhận trường hợp mắc COVID-19, với 82.147 người mắc, 2.800 người tử vong. Tại Việt Nam, đã có 16 trường hợp điều trị khỏi bệnh, khi phát hiện dương tính với COVID-19.

Ngay từ khi dịch COVID-19 bắt đầu xuất hiện, Việt Nam đã xác định cuộc chống dịch COVID-19 lần này như một cuộc chiến. Tình hình sẽ còn thay đổi khó lường, nhưng điều quan trọng là chúng ta bám sát các nguyên tắc đã chỉ đạo, kiên định kiên trì không vì sức ép nào mà bỏ qua nguyên tắc căn bản của chống dịch và không một phút nào lơi lỏng. Theo Bộ Y tế, hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vắc xin phòng bệnh COVID-19, vì vậy chủ yếu chỉ điều trị triệu chứng; phát hiện và xử trí kịp thời tình trạng suy hô hấp, suy thận và các tạng khác (nếu có).

Trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã từng có 1.614 người phải cách ly tại gia đình hoặc doanh nghiệp để theo dõi và 1 bệnh nhân bị nhiễm COVID-19 đã được chữa khỏi. Khi nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng tỉnh táo nhưng mệt mỏi, đau ngực nhẹ, nhiệt độ 39,20C, huyết áp 120/70 mm Hg, nhịp tim 100 lần/phút,…Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hoá tiến hành lấy mẫu xét nghiệm nhanh và xét nghiệm 7 tác nhân virus gây viên đường hô hấp bằng kỹ thuật Real-time PCR, sau 6 ngày kết quả xét nghiệm tại Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương (Hà Nội) là dương tính với COVID-19. Bệnh nhân sau đó được cách ly trong phòng áp lực âm và sau 10 ngày “chiến đấu” với COVID-19. Bằng phương pháp điều trị theo triệu chứng, như: Ceftazidime 4g/ngày, paracetamol, 1 lít nước muối truyền tĩnh mạch hàng ngày,…và hướng dẫn bệnh nhân chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, không kiêng khem, bổ sung thêm hoa quả tươi và uống sữa để nâng cao thể trạng cũng như sức đề kháng. Ngày 3/2, kết quả xét nghiệm của bệnh nhân âm tính với nCoV, và chính thức được xuất viện. Theo các phương tiện truyền thông chính thống, phương thức điều trị hiện nay cho các bệnh nhân này hoàn toàn không dùng quá nhiều các loại thuốc, mà đa số là dựa vào hệ miễn dịch tự thân của người bệnh để chiến thắng virus. Khi virus nó đã xâm nhập rồi, chỉ có hệ miễn dịch tốt mới giúp loại trừ tác nhân gây bệnh.

PGS.TS.BS Lê Bạch Mai, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, một lựa chọn an toàn để nâng cao đề kháng, được y khoa sử dụng phổ biến nhất hiện nay là hoạt chất Thymomodulin, đây là hoạt chất được chỉ định hỗ trợ điều trị trong các trường hợp nhiễm trùng do vi khuẩn, virus như viêm nhiễm đường hô hấp, viêm gan...cùng với việc kết hợp bồi bổ dưỡng chất (ví dụ: đạm men bia thủy phân), nâng cao thể trạng cũng góp phần quan trọng tạo sức đề kháng bản thân để cơ thể đủ sức chống lại tác nhân gây hại, “Sự kết hợp giữa Thymomodulin và Đạm men bia thủy phân giúp tăng sức đề kháng nhờ tác dụng ‘kép’: Thymomodulin tăng cường hệ miễn dịch, tăng sản sinh và hoạt hoá tế bào miễn dịch; Đạm men bia thủy phân cung cấp các acid amin thiết yếu, là nguyên liệu để tổng hợp lên kháng thể, cùng với các vitamin và khoáng chất giúp nâng cao thể lực, thể trạng. Sức đề kháng từ đó được tăng cường giúp cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh”.

4. Phòng chống dịch viêm phổi COVID-19

Việt Nam, là nước đã chủ động thực hiện công việc cần thiết về phòng chống COVID-19 từ rất sớm, thông tin liên quan về dịch bệnh được cập nhận ngay trên các phương tiện, đặc biệt cả trên các mạng xã hội, chuẩn bị, xây dựng và hoàn thiện các kịch bản cùng tinh thần chiến đấu với tình hình xấu hơn để tình huống đó không xấu đi. Đồng thời xác định phương châm đảm bảo 5 nguyên tắc: ngăn chặn triệt để, phát hiện sớm nhất, cách ly ngay lập tức, khoanh vùng gọn, dập tắt triệt để.

Hiện nay, chưa có thuốc đặc trị hay vaccine nào có thể “đánh thắng nhanh, tiêu diệt gọn” COVID-19, những gì chúng ta cần làm bây giờ là phải tự bảo vệ bản thân, tuân theo đầy đủ các biện pháp phòng ngừa mà WHO khuyến cáo, không được chủ quan trước tình hình khó lường của loài virus mới và nguy hiểm này.

Cách tốt nhất là phòng bệnh, là tránh tiếp xúc với virus COVID-19, để giúp ngăn ngừa sự lây lan của các bệnh về đường hô hấp. Những biện pháp này bao gồm:

- Tránh tiếp xúc gần với người bệnh.

- Tránh chạm vào mắt, mũi và miệng của mình.

- Ở nhà nếu bản thân bị bệnh.

- Che mũi và miệng bằng khăn giấy khi ho hoặc hắt hơi và sau đó vứt nó đi vào đúng nơi qui định.

- Làm sạch và khử trùng các đồ vật và bề mặt thường xuyên chạm vào, sử dụng một sản phẩm tẩy rửa gia dụng thông thường trong bình xịt hoặc lau.

- Tự theo dõi các triệu chứng của mình và người xung quanh: bao gồm sốt, ho và khó thở có thể xuất hiện từ 2 đến 14 ngày sau khi tiếp xúc nguồn bệnh.

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Laboratory testing of human suspected cases of novel coronavirus (nCoV) infection. Interim guidance, 10 January 2020

2. Novel Coronavirus 2019 (nCoV-2019), Wuhan, China

3. “Pneumonia of unknown cause – China”. World Health Organization. 5 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2020.

4. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/index.html?CDC_AA_refVal=https%3A %2F %2Fwww.cdc.gov%2Fcoronavirus%2Fnovel-coronavirus-2019.html

5. Liu P, Shi L, Zhang W, He J, Liu C, Zhao C, Kong SK, Loo JF, Gu D, Hu L (tháng 11 năm 2017). “Prevalence and genetic diversity analysis of human coronaviruses among cross-border children”. Virology Journal (bằng tiếng Anh) 14 (1): 230. PMC 5700739 Kiểm tra giá trị |pmc= (trợ giúp). PMID 29166910. doi:10.1186/s12985-017-0896-0.

6. Hui, David S.; Azhar, Esam EI; Madani, Tariq A.; Ntoumi, Francine; Kock, Richard; Dar, Osman; Ippolito, Giuseppe; Mchugh, Timothy D.; Memish, Ziad A.; Drosten, Christian; Zumla, Alimuddin (ngày 14 tháng 1 năm 2020). “The continuing epidemic threat of novel coronaviruses to global health - the latest novel coronavirus outbreak in Wuhan, China”. International Journal of Infectious Diseases (bằng tiếng Anh) 0 (0). ISSN 1201-9712. doi:10.1016/j.ijid.2020.01.009.

7 “Undiagnosed pneumonia - China (HU) (01): wildlife sales, market closed, RFI Archive Number: 20200102.6866757”. Pro-MED-mail. International Society for Infectious Diseases. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2020.

8. Pinghui, Zhuang; Wu, Jerry (ngày 15 tháng 1 năm 2020). “Wuhan pneumonia: how search for source unfolded”. South China Morning Post (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2020.

9.https://bvdktinhthanhhoa.com.vn/tin-tuc/tin-hoat-dong-benh-vien/quyet-dinh-322-ve-viec-ban-hanh-huong-dan-chan-doan-dieu-tri-viem-duong-ho-hap-cap-tinh-do-chung-vi-rut-corona-moi-2019-ncov.872.html#.XlOBVHM3uUk

10.https://bvdktinhthanhhoa.com.vn/tin-tuc/tin-hoat-dong-benh-vien/phong-chong-ncov-phia-ben-trong-khoa-benh-nhiet-doi-benh-vien-da-khoa-tinh-thanhhoa.867.html#.XlOBbn M3uUk 

11.https://bvdktinhthanhhoa.com.vn/tin-tuc/tin-hoat-dong-benh-vien/kinh-nghiem-tu-viec-chua-khoi-benh-nhan-nhiem-ncov-o-thanh-hoa.866.html#.XlOBgnM3uUk

12.https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(20)30111-0/fulltext (Tap chi Y hoc Lancet)

13.https://bvdktinhthanhhoa.com.vn/tin-tuc/bai-vit-chuyen-mon/the-first-vietnamese-case-of-covid-19-acquired-from-china-ca-benh-nguoi-viet-nam-dau-tien-nhiem-covid-19-tu-trung-quoc.881.html#.XlOB3nM3uUk

 


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết